Khi tôi phá sản năm 2020 với hàng trăm tấn chuối hỏng, thứ duy nhất tôi còn lại là chính mình — câu chuyện của tôi, gương mặt của tôi, và sự thật về con người tôi. Hóa ra, đó lại chính là tài sản giá trị nhất. Bởi vì từ chính những thứ ấy, tôi đã xây dựng lại sự nghiệp bằng một thứ gọi là thương hiệu cá nhân.
Trong bài này, tôi muốn nói thẳng vào điều mà nhiều người làm phức tạp một cách không cần thiết. Sau ba năm livestream mỗi ngày chín tiếng và đào tạo hàng nghìn học viên, tôi đúc kết được rằng xây dựng thương hiệu cá nhân chỉ xoay quanh ba yếu tố cốt lõi. Không phải mười, không phải hai mươi. Chỉ ba.
Thương hiệu cá nhân thật ra là gì?
Trước khi đi vào ba yếu tố, ta cần hiểu đúng. Thương hiệu cá nhân, với tôi, đơn giản là: đưa con người, câu chuyện và công việc của mình lên internet để nhiều người biết đến, từ đó tạo ra thu nhập.
Nó không phải là việc bạn phải trở thành người nổi tiếng, phải hoàn hảo, phải có vẻ ngoài lung linh. Tôi từng là một người phụ nữ ở huyện miền núi, tự ti đến mức không dám livestream vào giờ cao điểm. Nếu một người như tôi xây được thương hiệu cá nhân, thì bạn cũng làm được.
Sau khi phá sản, tôi học phát triển bản thân và học làm video để đưa công việc của mình lên internet. Tôi kể câu chuyện của mình. Nhiều người biết đến tôi. Và rồi tôi kiếm được tiền. Quy trình của tôi đơn giản đến vậy: kể chuyện thật → được biết đến → tạo thu nhập. Đến giờ, việc bán hàng và xuất hiện trên internet là điều dễ dàng với tôi — nhưng nó dễ dàng vì tôi đã làm đúng ba yếu tố dưới đây.
Yếu tố 1 — Dấu ấn cá nhân
Trên internet, mỗi ngày có hàng triệu video, hàng nghìn phiên livestream. Giữa biển nội dung đó, vì sao người ta phải nhớ đến bạn?
Câu trả lời là dấu ấn cá nhân — thứ làm bạn khác biệt và khiến người ta nhận ra bạn ngay từ giây đầu tiên. Đó có thể là cách bạn nói, phong cách của bạn, chủ đề bạn theo đuổi, cách bạn mở đầu mỗi video, hay đơn giản là một nét rất riêng không ai bắt chước được.
Nhiều người mới mắc một sai lầm: họ cố bắt chước người nổi tiếng. Họ thấy ai đó thành công thì sao chép y hệt. Nhưng bản sao thì không bao giờ vượt được bản gốc, và quan trọng hơn, khán giả cảm nhận được sự gượng gạo. Dấu ấn cá nhân không phải thứ bạn vay mượn từ người khác — nó là thứ bạn khai thác từ chính con người mình.
Hãy tự hỏi: Điều gì ở tôi là độc nhất? Tôi đến từ đâu, tôi giỏi gì, tôi nhìn cuộc đời bằng góc nhìn nào mà người khác không có? Với tôi, dấu ấn của tôi chính là hành trình của một người phụ nữ dân tộc miền núi đi từ buôn thổ cẩm đến làm chủ internet. Không ai có thể “cướp” được câu chuyện đó của tôi.
Yếu tố 2 — Nụ cười và sự chân thành
Yếu tố thứ hai nghe có vẻ đơn giản đến mức nhiều người xem thường, nhưng tôi tin nó quyết định việc người ta có ở lại với bạn hay không: nụ cười và sự chân thành.
Internet đầy rẫy những người bán hàng giả tạo, nói quá, hứa hão. Khán giả ngày nay rất nhạy — họ ngửi được sự giả dối qua màn hình. Ngược lại, một nụ cười thật và một thái độ chân thành là thứ hiếm, và vì hiếm nên nó quý.
Khi tôi livestream, tôi không diễn. Tôi cười thật, tôi nói thật, tôi đối đãi với người xem như những người bạn chứ không phải những cái ví biết đi. Đây cũng là lý do tôi không thấy kiệt sức dù live chín tiếng mỗi ngày: tôi coi mỗi phiên live là dịp xây dựng mối quan hệ với khách hàng, chứ không phải một màn diễn để moi tiền.
Sự chân thành xây nên thứ quý giá nhất trong kinh doanh online: niềm tin. Mà niềm tin chính là thứ biến một người xem thành một người mua, rồi thành một khách hàng trung thành quay lại mãi mãi.
Yếu tố 3 — Câu chuyện thật
Yếu tố thứ ba, và theo tôi là mạnh mẽ nhất: câu chuyện thật.
Người ta không kết nối với sản phẩm. Người ta kết nối với câu chuyện. Khi tôi kể về tuổi thơ nghèo khó, về người mẹ đã truyền cảm hứng cho tôi, về những hàng trăm tấn chuối hỏng năm 2020 và hành trình tôi đứng dậy — đó không phải là chiêu trò marketing. Đó là sự thật. Và chính vì nó thật, nó chạm đến người nghe.
Câu chuyện thật có một sức mạnh mà không quảng cáo nào sánh được: nó khiến người lạ cảm thấy họ hiểu bạn, tin bạn, và muốn đồng hành cùng bạn. Một học viên của tôi từng chỉ là người bán đậu phụ; khi chị ấy học cách kể câu chuyện của chính mình trên internet, cuộc đời chị thay đổi — nay chị đã là bà chủ một xưởng thêu.
Điều tôi muốn bạn nhớ: bạn không cần một câu chuyện ly kỳ như phim. Bạn chỉ cần một câu chuyện thật — câu chuyện của chính bạn. Mỗi người đều có một hành trình đáng kể, kể cả khi bạn nghĩ đời mình chẳng có gì đặc biệt. Cái “bình thường” của bạn lại chính là cái mà rất nhiều người khác thấy mình trong đó.
Ba yếu tố này hoạt động cùng nhau
Đừng tách rời ba yếu tố này. Chúng là một bộ ba:
- Dấu ấn cá nhân khiến người ta chú ý đến bạn giữa đám đông.
- Nụ cười và sự chân thành khiến người ta ở lại và bắt đầu tin bạn.
- Câu chuyện thật khiến người ta gắn bó và muốn mua hàng, ủng hộ bạn lâu dài.
Thiếu một yếu tố, cả ba đều yếu đi. Có dấu ấn mà giả tạo thì người ta bỏ đi. Chân thành mà không có câu chuyện thì khó nhớ. Có câu chuyện hay mà không có dấu ấn riêng thì chìm nghỉm giữa biển nội dung.
Bắt đầu từ đâu hôm nay
Nếu bạn đang muốn xây dựng thương hiệu cá nhân, đừng chờ đến khi bạn “đủ giỏi” hay “đủ hoàn hảo”. Tôi đã bắt đầu từ con số âm — từ một người phá sản, tự ti, ở huyện miền núi. Hãy bắt đầu bằng ba câu hỏi:
- Điều gì ở tôi là độc nhất? (dấu ấn)
- Tôi có dám xuất hiện một cách thật và tử tế không? (chân thành)
- Câu chuyện của tôi là gì, và tôi sẽ kể nó thế nào? (câu chuyện thật)
Trả lời được ba câu này, bạn đã có nền móng. Phần còn lại — kỹ thuật làm video, livestream, bán hàng — chỉ là công cụ, và công cụ thì học được. Nhưng ba yếu tố cốt lõi này mới là linh hồn của một thương hiệu cá nhân bền vững.
Tôi tin ở bạn. Câu chuyện của bạn đáng được kể.